5 yıllık diş hekimliği fakültesi eğitimini tamamlayıp diş hekimi olduktan sonra girilen diş hekimliğinde uzmanlık sınavında ortodonti bölümünü kazanmak, 4 sene bu alanda eğitim almak ve mezun olmak gerekir.
Diş ve çene boyutu uyumsuzlukları, süt dişlerindeki erken kayıplar, süt dişlerindeki çürükler, kötü alışkanlıklar (parmak emme, kalem ısırma, ağız solunumu vs.) çene konum bozukluklarına genetik yatkınlık, iskeletsel çene darlığı diş çapraşıklıklarına neden olmaktadır.
Çapraşık dişlerde fırçalama işlemi etkin yapılamadığı için dişeti problemlerine ve çürüklere daha sık rastlanmaktadır. Çiğneme sırasında dişin uzun aksına paralel gelmeyen kuvvetler diş ve çevre dokularda harabiyete neden olur. Dişler çapraşık ve uygun olmayan pozisyonları nedeniyle çiğnemeye katılamayabilir. Bu da besinlerin iyi çiğnenmemesine, fonksiyon kaybına neden olur. Düzgün olmayan kapanış nedeniyle zaman içinde temporamandibular eklemde zorlanma ve dejenerasyon oluşabilir. Ayrıca gülüş estetiği için düzgün sıralanmış dişler oldukça önemlidir.
Çenelerin konumsal problemleri büyüme gelişim döneminde fonkisyonel çene tedavisi ile tedavi edilebilir. Tedavi zamanı ve problemin boyutuna bağlı olarak tedavinin başarısı değişmektedir. Büyüme gelişim dönemi bittiğinde ise kamuflaj tedavisiyle veya ortognatik cerrahi ameliyatlarıyla tedaviler yapılabilmektedir.
Şeffaf plakla tedavi son zamanlarda popüleritesi artan estetik bir tedavi yöntemidir. Görünmeyen takıp-çıkarılabilir şeffaf plaklar tedavide kullanılmaktadır. Yemek yeme ve diş fırçalama sırasında çıkarılması hasta için büyük konfor sağlamaktadır. Profesyonel bir yaklaşımla yapıldığı zaman çoğu hastamızda tedavi için kullanılabilmekteyiz.
Diş teli ve braketlerde klasik olarak metal renkli olanları kullanmaktayız. Estetik beklentisi yüksek olan hastalarda ise diş renginde olan porselen veya şeffaf braketleri ve bunlara uygun telleri kullanabilmekteyiz. Ayrıca beyaz sarap renginde olan metal iconix braketleri de kullanabilmekteyiz.
Braketleme işlemi yaklaşık olarak 30dk süren acısız ve ağrısız bir işlemdir.
Tedaviye başlamadan önce çürük ve dişeti hastalıklarının tedavi edilmiş olması gerekmektedir. Ortodontik tedavi sırasında çürüklerin tedavi edilmesi için braketlerin çıkarılması gerekmektedir. Bu da ortodontik tedavinin aksamasına neden olmaktadır. Varolan aktif diş eti problemleri de ortodontik tedavi sırasında hızla artmaktadır. Bu yüzden tedaviye başlamadan önce sağlıklı bir diş, dişeti ve çevre kemik dokuya sahip olmak gerekir.
Diş teli takılmasının ardından ilk günlerde hafif ağrılar ve yemek yemede kısmi zorluk olması normaldir. 7 gün içinde bu şikayetlerin azalarak geçmesi beklenmektedir. Ağrılar çok rahatsız edici durumda olduğunda hekime danışılarak parasetamol grubu (parol vb.) bir ağrı kesici kullanılabilir.
İlk ortodonti muayenesi tedaviye gec kalmamak için 7 yaş civarında yapılmalıdır. Ortodontik probleme göre tedaviye başlama yaşı değişmektedir. Herkesin tedavi planı kendine özgü olduğu gibi tedaviye başlama yaşı da kendine özgüdür.
Tedavi ücretleri; tedavide kullanılacak malzemeler ve bunların kalitesi, tedavi zamanı, hastanın kooperasyonu ve tedaviden beklentisi gibi birçok faktöre bağlı olarak değişmektedir. Bundan dolayı herkesin tedavi ücreti ona özgü olarak belirlenmektedir.
Ortodontik tedavi süresi uygulanan tedavilere, kişinin dokularının özelliklerine, yaşına, ağız hijyenine, tedaviye uyumuna göre değişmektedir. Ortodontik tedavi süreleri 6 ay ile 3 yıl arasında sürmektedir.
Ortodontik tedavide süreç her randevuda uygulanan işlemler sonucunda ilerlemektedir. Randevu atlamak tedavi sürecini uzatmakta yapılan tedavilerin etkinliğini azaltmakta, hatta bozulmalara neden olmaktadır.
Ortodontik tedavi belirli aralıklarla uygulanan işlemler sonucu ilerlemektedir. Randevu atlamak tedavi sürecini uzatmakta ve yapılan tedavilerin etkinliğini azaltmakta, hatta bozulmalara neden olmaktadır. Bu yüzden tedavi ara verilmesi uygun değildir.
Tedavi sürecinde diş fırçalaması ve ara yüz fırça kullanımı iyi olan bireylerde teller çıkartıldıktan sonra leke kalmamaktadır. Ancak ağız hijyeni kötü olan bireylerde çürükler, başlangıç çürükleri, kalıcı renklenmeler görülebilmektedir.
Teller çıkarıldıktan sonra dişler eski konumuna dönme eğilimindedir. Bunu engellemek için teller çıkarıldıktan sonra retansiyon tedavisi yapılmaktadır. Çoğunlukla ön dişlerin arka yüzeyinden uyguladığımız teller ile tedavinin kalıcılığını sağlamaktayız. Yapılan tedaviye göre takıp-çıkarılabilir şeffaf ya da akrilik plakları da kullanabilmekteyiz. Teller çıkarıldıktan sonra retansiyon fazında da hastalarımızı belirli aralıklarla kontrole devam etmekteyiz. Retansiyon fazında kullanılan apareylerde deformasyon olması durumunda veya dişlerde bozulma farkedildiği zaman hemen hekiminize başvurunuz.
Tedavi bittikten sonra tedavinin kalıcılığını sağlayan retansiyon apareylerinin ve dişlerin arkasından uygulanan telin kırılmamasına veya deformasyona uğramamasına dikkat edilmelidir. Aynı zamanda bu telin altından diş ipi kullanarak (köprü altları için kullanılan diş ipleri) bu dişlerin sağlığına da dikkat edilmelidir. Ağızda oluşacak çürükler ve diş çekimleri de tedavinin kalıcılığını etkileyen faktörlerdendir. Düzenli aralıklarla verilen randevulara mutlaka gelerek tedavinin uzun dönemli takibini yaptırınız.

Uzm. Dt. Gizem Bayrak

Ortodonti Uzmanı